Năng lực AI của giảng viên: Thông tư 54 có ý nghĩa gì với đội ngũ giảng dạy
Thông tư 54 đưa nội dung về AI vào chuẩn đầu ra của chương trình trình độ đại học, nhưng không đặt chuẩn AI riêng cho giảng viên. Tuy vậy, chính giảng viên của từng ngành là người phải dạy và đánh giá các chuẩn đầu ra đó, và việc rà soát 36 tháng nêu rõ cả đội ngũ giảng viên.
Thông tư 54 có đặt chuẩn năng lực AI cho giảng viên không?
Không có chuẩn riêng. Điều 11 yêu cầu đội ngũ giảng viên có trình độ, chuyên môn và năng lực học thuật hoặc năng lực nghề nghiệp đáp ứng mục tiêu đào tạo và chuẩn đầu ra của chương trình (điểm a khoản 1 Điều 11), mà chuẩn đầu ra nay có nội dung về AI. Nhưng Điều 11 không đặt chuẩn riêng về năng lực số hay năng lực AI cho giảng viên.
Ví dụ, với chương trình trình độ đại học, giảng viên có trình độ thạc sĩ trở lên, và giảng viên toàn thời gian có trình độ tiến sĩ trực tiếp giảng dạy ít nhất 50% tổng khối lượng học tập thuộc khối kiến thức cơ sở ngành, kiến thức ngành và kiến thức chuyên sâu (điểm a và điểm b khoản 2 Điều 11). Yêu cầu về AI nằm trong chuẩn đầu ra (điểm a khoản 2 Điều 7) và cấu trúc chương trình (điểm b khoản 3 Điều 9), không nằm trong chuẩn giảng viên.
Vì sao năng lực giảng viên vẫn quan trọng khi rà soát?
Vì việc rà soát bao gồm đội ngũ giảng viên, và vì kiểm tra, đánh giá phải đo được chuẩn đầu ra, kể cả chuẩn đầu ra về AI.
- Việc rà soát 36 tháng bao gồm rà soát, cập nhật giáo trình, tài liệu giảng dạy, đội ngũ giảng viên và học liệu phù hợp với mục tiêu, chuẩn đầu ra và nội dung của chương trình (khoản 2 Điều 25).
- Kiểm tra, đánh giá phải dựa trên chuẩn đầu ra và cho thấy mức độ đạt chuẩn đầu ra (khoản 2 Điều 10).
- Phương pháp giảng dạy, hoạt động học tập và kiểm tra, đánh giá phải được thiết kế thống nhất với chuẩn đầu ra (khoản 3 Điều 10).
Một chuẩn đầu ra về AI do hội đồng viết chỉ thành hiện thực khi giảng viên dạy học phần đó biết thiết kế nhiệm vụ, hướng dẫn sinh viên và chấm bài. Theo chúng tôi, đây là khâu dễ làm chậm việc rà soát nhất.
Có khung năng lực AI cho giáo viên không?
Không có trong Thông tư 54. Có những khung năng lực khác, là các văn bản riêng.
Các khung quốc tế như khung năng lực AI cho giáo viên của UNESCO mô tả giáo viên cần biết và làm được gì với AI. Hướng dẫn này không tóm tắt các khung năng lực hay hướng dẫn khác. Hãy kiểm tra văn bản hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo trước khi áp dụng.
Năng lực AI thể hiện thế nào trong chính học phần của giảng viên?
Giảng viên có thể thiết kế một nhiệm vụ có hỗ trợ AI, đặt quy định rõ ràng về sử dụng AI và đánh giá lập luận của chính sinh viên.
- Một nhiệm vụ trong học phần của mình, nơi việc dùng AI được lên kế hoạch, không bị cấm hay bỏ mặc.
- Quy định rõ ràng cho từng nhiệm vụ: AI được phép, hạn chế hoặc bị cấm, ghi trong đề cương học phần.
- Nhật ký sử dụng AI sinh viên nộp kèm bài.
- Một bài vấn đáp ngắn để sinh viên giải thích lập luận mà không dùng công cụ.
- Một rubric chấm khả năng phán đoán của sinh viên, không chấm sản phẩm của công cụ.
Đây là các gợi ý thực hành của WorldWise Learning. Giảng viên luôn giữ quyền quyết định: AI có thể gợi ý, giảng viên quyết định.
Đo lường mức độ sẵn sàng về AI của giảng viên như thế nào?
Bắt đầu bằng một khảo sát ẩn danh, rồi đếm số giảng viên có thể dạy và đánh giá nội dung AI trong chính ngành của mình.
Một khảo sát giảng viên ẩn danh cho số liệu ban đầu trung thực: ai đang dùng công cụ AI, ai đã thiết kế nhiệm vụ có hỗ trợ AI, ai tự tin đánh giá được nhiệm vụ đó. Con số hữu ích cho hội đồng rà soát là số giảng viên, theo từng chương trình, có thể dạy và đánh giá chuẩn đầu ra về AI trong chính ngành của mình. Bộ công cụ có sẵn phiếu khảo sát năng lực AI của giảng viên cho việc này.
Đào tạo giảng viên thế nào cho vừa thời hạn 36 tháng?
- Khảo sát giảng viên ở mọi chương trình trong học kỳ đầu tiên.
- Thí điểm đào tạo thực hành ở một khoa, dùng chính tài liệu học phần của khoa.
- Chia sẻ các nhiệm vụ, nhật ký và rubric từ đợt thí điểm làm ví dụ mẫu.
- Mở rộng sang các khoa còn lại, lần lượt từng chương trình.
- Khảo sát lại trước quyết định rà soát của từng chương trình.
Đào tạo AI thực hành cho giảng viên của chúng tôi đi theo cách này: giảng viên thực hành trên chính tài liệu học phần của mình và giữ mọi quyết định học thuật.